Sözlük · 36 terim

Podcast sözlüğü

Podcast yaparken karşına çıkacak teknik ve sektörel terimler. Her tanımın yanında konuyu ayrıntılı anlatan rehbere bağlantı var.

Akustik panel
Odadaki yansımaları azaltmak için duvara ya da tavana yerleştirilen ses emici panel. Yankıyı azaltır, sesi daha “yakın” ve temiz duyurur. Rehber: Evde Podcast Stüdyosu ve Oda Akustiği: Yankısız Kayıt Rehberi →
Barındırma (hosting) servisi
Podcast ses dosyalarını saklayan ve RSS beslemesini üreten servis. Spotify for Creators, Buzzsprout, Podbean ve Libsyn bu servislere örnektir. Rehber: Podcast Barındırma (Hosting) Platformları: Hangisini Seçmelisin? →
Bölüm notları (show notes)
Bölümün açıklama alanında yer alan özet, konuk bilgisi, zaman damgaları ve bağlantılar. Hem dinleyiciye yol gösterir hem arama motorlarına içerik sağlar. Rehber: Podcast Bölüm Notları ve Transkript: Nasıl Yazılır, Neden Önemli? →
CTA (eyleme çağrı)
Dinleyiciden belirli bir şey yapmasını isteyen kısa çağrı: takip et, yorum yaz, bölümü paylaş gibi. Genellikle bölümün sonunda yer alır. Rehber: Podcast Bölüm Yapısı: Giriş Kancası, Segmentler ve Kapanış →
Çift uçlu kayıt (double-ender)
Uzaktan kayıtta her konuşmacının sesinin kendi bilgisayarında ayrı ayrı ve yüksek kalitede kaydedilmesi. İnternet kesintilerinin kayda yansımasını önler. Rehber: Uzaktan Podcast Kaydı Nasıl Yapılır? Riverside, Zencastr, Zoom ve Yerel Kayıt →
DAW
Digital Audio Workstation; ses kaydı ve kurgu yazılımı. Audacity, GarageBand, Reaper ve Adobe Audition yaygın DAW'lardır. Rehber: Podcast Kayıt ve Kurgu Programları: Ücretsiz ve Ücretli Seçenekler →
Dinamik mikrofon
Daha az hassas olduğu için oda sesini ve arka plan gürültüsünü daha az yakalayan mikrofon türü. Akustiği düzenlenmemiş odalarda podcast için sık tercih edilir. Rehber: Podcast Mikrofonu Seçimi: Dinamik mi Kondenser mi, USB mi XLR mi? →
Enclosure
RSS beslemesinde her bölümün ses ya da video dosyasının adresini, boyutunu ve türünü belirten etiket. Uygulamalar dosyayı bu etiketten bulur. Rehber: Podcast RSS Beslemesi Nedir ve Nasıl Çalışır? →
EQ (ekolayzır)
Sesin frekanslarını ayarlama işlemi. Konuşmada genelde boğukluğu azaltmak için alt frekanslar kısılır, anlaşılırlık için orta-üst frekanslar hafifçe açılır. Rehber: Podcast Kurgusu Nasıl Yapılır? Ham Kayıttan Yayına Adım Adım →
Gain (kazanç)
Mikrofon sinyalinin ses kartında ne kadar yükseltildiği. Çok düşük gain gürültüye, çok yüksek gain patlamaya (clipping) yol açar. Rehber: Bütçeye Göre Başlangıç Podcast Ekipmanı: Telefondan Çok Kişilik Stüdyoya →
GEO
Generative Engine Optimization; içeriğin ChatGPT, Perplexity ve Gemini gibi yapay zekâ asistanlarında kaynak olarak gösterilmesi için yapılan optimizasyon. Rehber: Podcast SEO'su ve Yapay Zekâ Aramalarında Görünmek (GEO) →
Giriş kancası (hook)
Bölümün ilk saniyelerinde dinleyiciyi tutmak için kullanılan çarpıcı cümle, soru ya da bölümden kısa kesit. Rehber: Podcast Bölüm Yapısı: Giriş Kancası, Segmentler ve Kapanış →
Kapak görseli (artwork)
Podcast uygulamalarında görünen kare görsel. Apple Podcasts en az 1400×1400, en fazla 3000×3000 piksel kare görsel ister. Rehber: Podcast Adı ve Kapak Görseli Nasıl Seçilir? →
Klip
Uzun bölümden kesilen, Reels, Shorts veya TikTok için genelde dikey ve kısa video parçası. Yeni dinleyici kazanmanın en etkili yollarından biridir. Rehber: Podcastten Reels, Shorts ve TikTok Klipleri Nasıl Üretilir? →
Kompresör
Sesin en yüksek ve en alçak kısımları arasındaki farkı azaltan efekt. Konuşmanın daha dengeli ve rahat dinlenir olmasını sağlar. Rehber: Podcast Kurgusu Nasıl Yapılır? Ham Kayıttan Yayına Adım Adım →
Kondenser mikrofon
Hassas ve detaylı ses yakalayan mikrofon türü. Sessiz ve akustiği iyi odalarda çok iyi sonuç verir; gürültülü ortamda oda sesini de toplar. Rehber: Podcast Mikrofonu Seçimi: Dinamik mi Kondenser mi, USB mi XLR mi? →
LUFS
Loudness Units relative to Full Scale; algılanan ses yüksekliğinin ölçü birimi. Apple Podcasts konuşma içeriği için yaklaşık -16 LUFS önerir. Rehber: Podcast Ses Seviyesi ve LUFS: Kaç LUFS Olmalı? →
Mid-roll
Bölümün ortasında yer alan reklam ya da sponsor okuması. Başta olana pre-roll, sonda olana post-roll denir. Rehber: Podcasttan Para Kazanma Yolları: Sponsorluk, Reklam, Abonelik →
Monolog / solo podcast
Tek sunucunun konuştuğu podcast formatı. Hazırlık gerektirir ama planlaması en kolay formattır. Rehber: Podcast Formatları: Solo, Sohbet, Röportaj ve Anlatı →
Normalizasyon
Ses dosyasının seviyesini belirli bir hedefe getirme. Platformlar da kendi tarafında ses yüksekliğini normalize eder; bu yüzden aşırı yüksek kayıt avantaj sağlamaz. Rehber: Podcast Ses Seviyesi ve LUFS: Kaç LUFS Olmalı? →
Podcast
İnternet üzerinden bölüm bölüm yayınlanan, isteğe bağlı dinlenen ses veya video programı. Bölümler RSS beslemesiyle uygulamalara dağıtılır. Rehber: Podcast Nedir? Nasıl Dinlenir ve Radyodan Farkı Ne? →
Podcast Connect (Apple)
Apple'ın yayıncılar için paneli. Podcast RSS beslemesi buradan Apple Podcasts'e gönderilir ve istatistikler buradan izlenir. Rehber: Apple Podcasts'e Podcast Nasıl Eklenir? RSS ile Adım Adım →
Pop filtresi
“P” ve “B” gibi patlamalı seslerin mikrofona çarpmasını engelleyen file ya da köpük. Ucuzdur, kayıt kalitesini belirgin artırır. Rehber: Bütçeye Göre Başlangıç Podcast Ekipmanı: Telefondan Çok Kişilik Stüdyoya →
Röportaj podcasti
Her bölümde bir ya da daha fazla konuğun ağırlandığı format. Kreatif Durak ve Kariyer Sohbetleri bu formata örnektir. Rehber: İyi Röportaj Soruları Nasıl Hazırlanır? Podcast İçin Adım Adım →
RSS beslemesi
Podcastin bütün bölümlerini ve bilgilerini içeren XML dosyası. Spotify, Apple Podcasts ve diğer uygulamalar yeni bölümleri bu dosyadan öğrenir. Rehber: Podcast RSS Beslemesi Nedir ve Nasıl Çalışır? →
Ses kartı (audio interface)
XLR mikrofonları bilgisayara bağlayan ve analog sesi dijitale çeviren cihaz. Mikrofon için gain ve gerekirse phantom güç sağlar. Rehber: Bütçeye Göre Başlangıç Podcast Ekipmanı: Telefondan Çok Kişilik Stüdyoya →
Sezon
Belirli bir dönemde yayınlanan bölüm grubu. Sezonlar, ara vermeyi ve formatı yenilemeyi kolaylaştırır. Rehber: Podcast Konusu ve Konsepti Nasıl Seçilir? →
Sponsorluk
Bir markanın podcastte tanıtım karşılığında ödeme yapması. Türkiye'de ticari iş birliklerinde reklam olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Rehber: Podcastte Reklam, Sponsorluk ve Yasal Kurallar →
Spotify for Creators
Spotify'ın ücretsiz podcast barındırma ve yönetim platformu. Eski adları Anchor ve Spotify for Podcasters'tı. Rehber: Spotify'a Podcast Nasıl Yüklenir? Spotify for Creators ile Adım Adım →
Telif (müzik)
Bir eseri kullanma hakkı. Popüler şarkıları izinsiz kullanmak podcastin kaldırılmasına yol açabilir; telifsiz ya da lisanslı müzik tercih edilmelidir. Rehber: Podcastte Müzik Kullanımı ve Telif: Neyi Kullanabilirsin? →
Transkript
Bölümdeki konuşmaların yazıya dökülmüş hâli. Erişilebilirliği artırır ve arama motorlarının bölümü anlamasını kolaylaştırır. Rehber: Podcast Bölüm Notları ve Transkript: Nasıl Yazılır, Neden Önemli? →
True peak (gerçek tepe)
Dijital sesin dönüştürme sonrasında ulaşabileceği en yüksek seviye. Bozulmayı önlemek için genelde -1 dBTP'nin altında tutulur. Rehber: Podcast Ses Seviyesi ve LUFS: Kaç LUFS Olmalı? →
Video podcast
Kaydın kamerayla da çekildiği ve YouTube gibi video platformlarında yayınlandığı podcast. Aynı bölüm ses olarak da dağıtılabilir. Rehber: Video Podcast Çekimi: Kamera, Işık, Kadraj ve Çok Kameralı Kurulum →
XLR
Profesyonel mikrofonlarda kullanılan üç pinli dengeli bağlantı türü. XLR mikrofonlar bilgisayara bir ses kartı aracılığıyla bağlanır. Rehber: Podcast Mikrofonu Seçimi: Dinamik mi Kondenser mi, USB mi XLR mi? →
Yönlülük (polar pattern)
Mikrofonun hangi yönlerden ses topladığı. Kardioid mikrofonlar ağırlıklı olarak önden ses alır; podcast için en yaygın tiptir. Rehber: Podcast Mikrofonu Seçimi: Dinamik mi Kondenser mi, USB mi XLR mi? →
Zaman damgası
Bölüm notlarında konuların başladığı dakikayı gösteren işaret (ör. 12:30). YouTube'da bölüm bölümleri (chapters) oluşturmak için de kullanılır. Rehber: Podcast Bölüm Notları ve Transkript: Nasıl Yazılır, Neden Önemli? →