Podcast sözlüğü
Podcast yaparken karşına çıkacak teknik ve sektörel terimler. Her tanımın yanında konuyu ayrıntılı anlatan rehbere bağlantı var.
- Akustik panel
- Odadaki yansımaları azaltmak için duvara ya da tavana yerleştirilen ses emici panel. Yankıyı azaltır, sesi daha “yakın” ve temiz duyurur. Rehber: Evde Podcast Stüdyosu ve Oda Akustiği: Yankısız Kayıt Rehberi →
- Barındırma (hosting) servisi
- Podcast ses dosyalarını saklayan ve RSS beslemesini üreten servis. Spotify for Creators, Buzzsprout, Podbean ve Libsyn bu servislere örnektir. Rehber: Podcast Barındırma (Hosting) Platformları: Hangisini Seçmelisin? →
- Bölüm notları (show notes)
- Bölümün açıklama alanında yer alan özet, konuk bilgisi, zaman damgaları ve bağlantılar. Hem dinleyiciye yol gösterir hem arama motorlarına içerik sağlar. Rehber: Podcast Bölüm Notları ve Transkript: Nasıl Yazılır, Neden Önemli? →
- CTA (eyleme çağrı)
- Dinleyiciden belirli bir şey yapmasını isteyen kısa çağrı: takip et, yorum yaz, bölümü paylaş gibi. Genellikle bölümün sonunda yer alır. Rehber: Podcast Bölüm Yapısı: Giriş Kancası, Segmentler ve Kapanış →
- Çift uçlu kayıt (double-ender)
- Uzaktan kayıtta her konuşmacının sesinin kendi bilgisayarında ayrı ayrı ve yüksek kalitede kaydedilmesi. İnternet kesintilerinin kayda yansımasını önler. Rehber: Uzaktan Podcast Kaydı Nasıl Yapılır? Riverside, Zencastr, Zoom ve Yerel Kayıt →
- DAW
- Digital Audio Workstation; ses kaydı ve kurgu yazılımı. Audacity, GarageBand, Reaper ve Adobe Audition yaygın DAW'lardır. Rehber: Podcast Kayıt ve Kurgu Programları: Ücretsiz ve Ücretli Seçenekler →
- Dinamik mikrofon
- Daha az hassas olduğu için oda sesini ve arka plan gürültüsünü daha az yakalayan mikrofon türü. Akustiği düzenlenmemiş odalarda podcast için sık tercih edilir. Rehber: Podcast Mikrofonu Seçimi: Dinamik mi Kondenser mi, USB mi XLR mi? →
- Enclosure
- RSS beslemesinde her bölümün ses ya da video dosyasının adresini, boyutunu ve türünü belirten etiket. Uygulamalar dosyayı bu etiketten bulur. Rehber: Podcast RSS Beslemesi Nedir ve Nasıl Çalışır? →
- EQ (ekolayzır)
- Sesin frekanslarını ayarlama işlemi. Konuşmada genelde boğukluğu azaltmak için alt frekanslar kısılır, anlaşılırlık için orta-üst frekanslar hafifçe açılır. Rehber: Podcast Kurgusu Nasıl Yapılır? Ham Kayıttan Yayına Adım Adım →
- Gain (kazanç)
- Mikrofon sinyalinin ses kartında ne kadar yükseltildiği. Çok düşük gain gürültüye, çok yüksek gain patlamaya (clipping) yol açar. Rehber: Bütçeye Göre Başlangıç Podcast Ekipmanı: Telefondan Çok Kişilik Stüdyoya →
- GEO
- Generative Engine Optimization; içeriğin ChatGPT, Perplexity ve Gemini gibi yapay zekâ asistanlarında kaynak olarak gösterilmesi için yapılan optimizasyon. Rehber: Podcast SEO'su ve Yapay Zekâ Aramalarında Görünmek (GEO) →
- Giriş kancası (hook)
- Bölümün ilk saniyelerinde dinleyiciyi tutmak için kullanılan çarpıcı cümle, soru ya da bölümden kısa kesit. Rehber: Podcast Bölüm Yapısı: Giriş Kancası, Segmentler ve Kapanış →
- Kapak görseli (artwork)
- Podcast uygulamalarında görünen kare görsel. Apple Podcasts en az 1400×1400, en fazla 3000×3000 piksel kare görsel ister. Rehber: Podcast Adı ve Kapak Görseli Nasıl Seçilir? →
- Klip
- Uzun bölümden kesilen, Reels, Shorts veya TikTok için genelde dikey ve kısa video parçası. Yeni dinleyici kazanmanın en etkili yollarından biridir. Rehber: Podcastten Reels, Shorts ve TikTok Klipleri Nasıl Üretilir? →
- Kompresör
- Sesin en yüksek ve en alçak kısımları arasındaki farkı azaltan efekt. Konuşmanın daha dengeli ve rahat dinlenir olmasını sağlar. Rehber: Podcast Kurgusu Nasıl Yapılır? Ham Kayıttan Yayına Adım Adım →
- Kondenser mikrofon
- Hassas ve detaylı ses yakalayan mikrofon türü. Sessiz ve akustiği iyi odalarda çok iyi sonuç verir; gürültülü ortamda oda sesini de toplar. Rehber: Podcast Mikrofonu Seçimi: Dinamik mi Kondenser mi, USB mi XLR mi? →
- LUFS
- Loudness Units relative to Full Scale; algılanan ses yüksekliğinin ölçü birimi. Apple Podcasts konuşma içeriği için yaklaşık -16 LUFS önerir. Rehber: Podcast Ses Seviyesi ve LUFS: Kaç LUFS Olmalı? →
- Mid-roll
- Bölümün ortasında yer alan reklam ya da sponsor okuması. Başta olana pre-roll, sonda olana post-roll denir. Rehber: Podcasttan Para Kazanma Yolları: Sponsorluk, Reklam, Abonelik →
- Monolog / solo podcast
- Tek sunucunun konuştuğu podcast formatı. Hazırlık gerektirir ama planlaması en kolay formattır. Rehber: Podcast Formatları: Solo, Sohbet, Röportaj ve Anlatı →
- Normalizasyon
- Ses dosyasının seviyesini belirli bir hedefe getirme. Platformlar da kendi tarafında ses yüksekliğini normalize eder; bu yüzden aşırı yüksek kayıt avantaj sağlamaz. Rehber: Podcast Ses Seviyesi ve LUFS: Kaç LUFS Olmalı? →
- Podcast
- İnternet üzerinden bölüm bölüm yayınlanan, isteğe bağlı dinlenen ses veya video programı. Bölümler RSS beslemesiyle uygulamalara dağıtılır. Rehber: Podcast Nedir? Nasıl Dinlenir ve Radyodan Farkı Ne? →
- Podcast Connect (Apple)
- Apple'ın yayıncılar için paneli. Podcast RSS beslemesi buradan Apple Podcasts'e gönderilir ve istatistikler buradan izlenir. Rehber: Apple Podcasts'e Podcast Nasıl Eklenir? RSS ile Adım Adım →
- Pop filtresi
- “P” ve “B” gibi patlamalı seslerin mikrofona çarpmasını engelleyen file ya da köpük. Ucuzdur, kayıt kalitesini belirgin artırır. Rehber: Bütçeye Göre Başlangıç Podcast Ekipmanı: Telefondan Çok Kişilik Stüdyoya →
- Röportaj podcasti
- Her bölümde bir ya da daha fazla konuğun ağırlandığı format. Kreatif Durak ve Kariyer Sohbetleri bu formata örnektir. Rehber: İyi Röportaj Soruları Nasıl Hazırlanır? Podcast İçin Adım Adım →
- RSS beslemesi
- Podcastin bütün bölümlerini ve bilgilerini içeren XML dosyası. Spotify, Apple Podcasts ve diğer uygulamalar yeni bölümleri bu dosyadan öğrenir. Rehber: Podcast RSS Beslemesi Nedir ve Nasıl Çalışır? →
- Ses kartı (audio interface)
- XLR mikrofonları bilgisayara bağlayan ve analog sesi dijitale çeviren cihaz. Mikrofon için gain ve gerekirse phantom güç sağlar. Rehber: Bütçeye Göre Başlangıç Podcast Ekipmanı: Telefondan Çok Kişilik Stüdyoya →
- Sezon
- Belirli bir dönemde yayınlanan bölüm grubu. Sezonlar, ara vermeyi ve formatı yenilemeyi kolaylaştırır. Rehber: Podcast Konusu ve Konsepti Nasıl Seçilir? →
- Sponsorluk
- Bir markanın podcastte tanıtım karşılığında ödeme yapması. Türkiye'de ticari iş birliklerinde reklam olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir. Rehber: Podcastte Reklam, Sponsorluk ve Yasal Kurallar →
- Spotify for Creators
- Spotify'ın ücretsiz podcast barındırma ve yönetim platformu. Eski adları Anchor ve Spotify for Podcasters'tı. Rehber: Spotify'a Podcast Nasıl Yüklenir? Spotify for Creators ile Adım Adım →
- Telif (müzik)
- Bir eseri kullanma hakkı. Popüler şarkıları izinsiz kullanmak podcastin kaldırılmasına yol açabilir; telifsiz ya da lisanslı müzik tercih edilmelidir. Rehber: Podcastte Müzik Kullanımı ve Telif: Neyi Kullanabilirsin? →
- Transkript
- Bölümdeki konuşmaların yazıya dökülmüş hâli. Erişilebilirliği artırır ve arama motorlarının bölümü anlamasını kolaylaştırır. Rehber: Podcast Bölüm Notları ve Transkript: Nasıl Yazılır, Neden Önemli? →
- True peak (gerçek tepe)
- Dijital sesin dönüştürme sonrasında ulaşabileceği en yüksek seviye. Bozulmayı önlemek için genelde -1 dBTP'nin altında tutulur. Rehber: Podcast Ses Seviyesi ve LUFS: Kaç LUFS Olmalı? →
- Video podcast
- Kaydın kamerayla da çekildiği ve YouTube gibi video platformlarında yayınlandığı podcast. Aynı bölüm ses olarak da dağıtılabilir. Rehber: Video Podcast Çekimi: Kamera, Işık, Kadraj ve Çok Kameralı Kurulum →
- XLR
- Profesyonel mikrofonlarda kullanılan üç pinli dengeli bağlantı türü. XLR mikrofonlar bilgisayara bir ses kartı aracılığıyla bağlanır. Rehber: Podcast Mikrofonu Seçimi: Dinamik mi Kondenser mi, USB mi XLR mi? →
- Yönlülük (polar pattern)
- Mikrofonun hangi yönlerden ses topladığı. Kardioid mikrofonlar ağırlıklı olarak önden ses alır; podcast için en yaygın tiptir. Rehber: Podcast Mikrofonu Seçimi: Dinamik mi Kondenser mi, USB mi XLR mi? →
- Zaman damgası
- Bölüm notlarında konuların başladığı dakikayı gösteren işaret (ör. 12:30). YouTube'da bölüm bölümleri (chapters) oluşturmak için de kullanılır. Rehber: Podcast Bölüm Notları ve Transkript: Nasıl Yazılır, Neden Önemli? →