Podcast kayıt ve kurgu için ücretsiz başlangıç seçenekleri Audacity (Windows, Mac, Linux) ve Apple cihazlarda GarageBand'dir. Daha fazla kontrol isteyenler için Reaper, Adobe Audition ve Logic Pro gibi ücretli programlar öne çıkar. Descript ise sesi metin üzerinden kurgulamayı sağlar. Doğru program; işletim sistemine, kurgu alışkanlığına ve video çekip çekmediğine göre seçilir.
- Audacity ücretsiz ve açık kaynaklıdır; Windows, Mac ve Linux'ta çalışır.
- GarageBand Apple cihazlarda ücretsizdir ve başlangıç için fazlasıyla yeterlidir.
- Reaper, Adobe Audition ve Logic Pro çok izli ve ayrıntılı kurgu için ücretli seçeneklerdir.
- Descript, transkript üzerinden kelime silerek kurgu yapmayı sağlar.
- Video podcast için DaVinci Resolve gibi ses ve görüntüyü birlikte işleyen programlar düşünülmeli.
Kayıt ve kurgu programı ne işe yarar?
Podcastin teknik yolculuğu iki adımdan oluşur: sesi kaydetmek ve kaydı yayına hazır hâle getirmek. Bu iki iş için kullanılan programlara genel olarak DAW (Digital Audio Workstation, dijital ses iş istasyonu) denir. Bir DAW, mikrofonundan gelen sesi kaydeder; ardından kesme, taşıma, ses seviyesini dengeleme, gürültü azaltma, müzik ekleme ve son olarak dosyayı dışa aktarma işlerini yapmanı sağlar. Tek kişilik bir podcastte tek bir izle çalışırsın; çok kişilik bir sohbette her konuşmacının ayrı izi olur ve programın çok izli kurguyu ne kadar rahat yönettiği önem kazanır.
Bu rehberde fiyat vermiyoruz, çünkü abonelik ve lisans ücretleri sık değişiyor ve ülkeye göre farklılaşıyor. Onun yerine programları ücretsiz ve ücretli olarak ayırıp her birinin kime uygun olduğunu anlatıyoruz. Şunu da baştan söyleyelim: dinleyici bölümünün hangi programla kurgulandığını duymaz. İyi bir podcast için önemli olan temiz bir kayıt, tutarlı bir ses seviyesi ve akıcı bir kurgudur; bunların hepsi ücretsiz bir programla da elde edilebilir. Ücretli programlar çoğu zaman hız, iş akışı kolaylığı ve gelişmiş onarım araçları kazandırır.
Ücretsiz programlar
- Audacity: Ücretsiz ve açık kaynaklı; Windows, Mac ve Linux'ta çalışır. Kayıt, kesme, gürültü azaltma ve dışa aktarma için gereken her şey var. Arayüzü sade ama eski görünebilir; başlangıç için en çok önerilen seçeneklerden biridir.
- GarageBand: Mac, iPhone ve iPad'de ücretsiz. Kullanımı kolay, hazır ses efektleri ve döngüler içerir. Apple kullanıcısıysan ilk bölümlerini telefonda bile kaydedip kurgulayabilirsin.
- DaVinci Resolve (ücretsiz sürüm): Aslında bir video kurgu programı, ama içinde Fairlight adlı kapsamlı bir ses bölümü bulunur. Video podcast yapacaksan ses ve görüntüyü aynı yerde kurgulamak için güçlü bir seçenek.
- Ocenaudio: Basit, hafif bir ses düzenleyici. Tek izli kısa düzeltmeler ve hızlı kesimler için pratiktir.
Ücretli programlar
- Reaper: Hafif, hızlı ve son derece özelleştirilebilir bir DAW. Uzun bir deneme süresi ve kişisel kullanım için uygun bir lisans modeli sunar. Öğrenme eğrisi biraz diktir ama çok izli podcast kurgusunda çok verimlidir.
- Adobe Audition: Adobe Creative Cloud aboneliğiyle gelir. Ses temizleme ve onarım araçları güçlüdür; Premiere Pro ile birlikte çalışmak, video podcastte iş akışını kolaylaştırır.
- Logic Pro: Yalnızca Apple cihazlarda çalışır. GarageBand'in profesyonel ağabeyidir; GarageBand projelerini açabilir.
- Hindenburg: Radyo ve podcast yapımcıları düşünülerek tasarlanmış, konuşma kurgusuna odaklı bir program.
- Pro Tools: Profesyonel stüdyolarda yaygın bir standart; podcast için çoğu zaman gereğinden kapsamlıdır.
Descript bu ayrımın arasında durur: sınırlı özelliklere sahip ücretsiz bir planı ve daha fazla kullanım sunan ücretli planları vardır. Riverside gibi uzaktan kayıt araçlarının da kendi kurgu ekranları bulunur; uzaktan kayıt yapıyorsan seçeneklere uzaktan podcast kaydı rehberinde bakabilirsin.
Programları bir bakışta karşılaştır
| Program | Platform | Ücret modeli | Öne çıkan yanı | Kime uygun? |
|---|---|---|---|---|
| Audacity | Windows, Mac, Linux | Ücretsiz | Açık kaynak, hafif | Her seviyeden başlangıç |
| GarageBand | Mac, iPhone, iPad | Ücretsiz | Kolay arayüz | Apple kullanan yeni başlayanlar |
| DaVinci Resolve | Windows, Mac, Linux | Ücretsiz sürüm + ücretli Studio | Ses ve video bir arada | Video podcast yapanlar |
| Reaper | Windows, Mac, Linux | Ücretli lisans, deneme süresi | Hız ve özelleştirme | Çok izli kurgu yapanlar |
| Adobe Audition | Windows, Mac | Abonelik | Ses onarım araçları | Adobe kullananlar |
| Logic Pro | Mac, iPad | Ücretli | Profesyonel Apple DAW'ı | GarageBand'den büyüyenler |
| Descript | Windows, Mac, web | Ücretsiz plan + ücretli planlar | Metin tabanlı kurgu | Kurguya az zaman ayırmak isteyenler |
Program seçtikten sonra ilk iş, kayıt ayarlarını bir kez doğru yapmaktır. Projenin örnekleme hızını belirle ve bütün bölümlerde aynı tut; video ile birlikte çalışacaksan video dünyasında yaygın olan 48 kHz iyi bir tercihtir. 24 bit derinlikte kayıt, kazancı biraz düşük tutsan bile kurguda sesi temiz biçimde yükseltmene imkân verir. Kayıt programında doğru giriş cihazını seçtiğinden ve her konuşmacının ayrı ize düştüğünden emin ol. Programların çoğu VST veya AU gibi eklenti biçimlerini destekler; böylece gürültü azaltma, ekolayzer ya da kompresör gibi araçları sonradan ekleyebilirsin.
Metin tabanlı kurgu ve yapay zekâ araçları
Descript'in yaygınlaştırdığı metin tabanlı kurgu, kaydı önce yazıya döker; sen de bir belgeyi düzenler gibi transkriptten cümle silerek sesi kesersin. “Eee”, “şey” gibi dolgu kelimelerini toplu bulup temizlemek, uzun röportajları kısaltmak ve bölüm notları ile transkripti hazırlamak bu sayede hızlanır. Adobe Podcast'in Enhance Speech gibi web araçları ise kötü bir odada alınmış kaydı daha stüdyo benzeri bir sese yaklaştırmaya çalışır.
Bu araçlar zaman kazandırır ama dikkat ister. Otomatik transkriptler Türkçede özel isimleri ve terimleri yanlış yazabilir; kesimleri yalnızca metne bakarak yaparsan cümlelerin ortasında doğal olmayan geçişler oluşabilir. Yapay zekâ ses iyileştirme araçları aşırı kullanıldığında ses yapay ve metalik duyulabilir. Sonucu her zaman kulaklıkla dinleyerek kontrol et; temiz kaydın yerini hiçbir araç tam olarak tutmaz. Kaydı baştan temiz almak için evde podcast stüdyosu rehberine göz at.
Hangi programı seçmelisin?
- İşletim sistemine bak: Apple kullanıyorsan GarageBand ile, Windows veya Linux kullanıyorsan Audacity ile başla.
- Formatını düşün: Tek kişilik bir podcastte basit bir düzenleyici yeter; çok kişilik sohbette çok izli kurguyu rahat yöneten bir DAW seç.
- Video var mı? Video podcast yapıyorsan ses ve görüntüyü bir arada işleyen bir program iş akışını sadeleştirir.
- Zamanını hesapla: Kurguya az vakit ayırabiliyorsan metin tabanlı araçlar ciddi zaman kazandırır.
- Ücretli programa ihtiyaç duyduğunda geç: Ücretsiz programda sınıra takıldığın noktayı netleştirmeden ödeme yapma.
Kaydı WAV gibi sıkıştırılmamış bir biçimde al ve ham dosyaları kurgudan bağımsız olarak yedekle. Proje dosyası bozulsa ya da program değiştirsen bile ham kayıtla bölümü yeniden kurgulayabilirsin. Yayın için dışa aktarma ve ses seviyesi ayarlarını podcast ses seviyesi ve LUFS rehberinde anlattık.
Burak Bayram 2021'den bu yana dört podcastte farklı formatlarda bölüm hazırlıyor: kısa soru-cevaplardan uzun röportajlara uzanan Kariyer Sohbetleri ile dört kişilik sohbetler, kurgu ihtiyacının formata göre ne kadar değiştiğini gösteriyor. Bölümlerin tamamını Podcast Türkiye arşivinde bulabilirsin. Kurgu adımlarının ayrıntısı için podcast kurgusu nasıl yapılır rehberine geç.
Sık sorulan sorular
Podcast kaydı için en iyi ücretsiz program hangisi?
Windows ve Linux'ta Audacity, Apple cihazlarda GarageBand en yaygın ücretsiz seçeneklerdir. İkisi de kayıt, kesme ve dışa aktarma için yeterlidir.
Telefonda podcast kurgusu yapılabilir mi?
Evet. iPhone ve iPad'de GarageBand ile kayıt ve basit kurgu yapılabilir. Uzun ve çok kişilik bölümlerde ise bilgisayarda çalışmak çok daha rahattır.
Descript Türkçe kayıtlarla çalışır mı?
Descript'in desteklediği dilleri ve transkript kalitesini kendi sitesinden güncel olarak kontrol etmelisin. Hangi araçla olursa olsun otomatik transkriptteki özel isimleri ve terimleri elle düzeltmen gerekebilir.
Örnek bölümler
Kaynaklar
Sıradaki okuma
- Podcast TürkiyeBurak Bayram'ın dört podcastinin bölüm arşivi
- Kreatif Durakİçerik üreticileriyle röportaj podcasti
- Kural Defteriİçerik üreticileri için sosyal medya kuralları
- Kurgu MasasıVideo üretimi ve kurgu notları

